KADIN AĞIZ ve DİŞ SAĞLIĞI

Kadınlardaki seks hormonları, vücuttaki birçok organ sistemini etkilediği gibi ağız sistemini de etkilemektedir. Kadınların hormonlarının düzeylerinin değiştiği dönemler; puberte(ergenlik dönemi), menstrual siklus, hamilelik dönemi ve menapoz dönemidir. Bunun dışında oral kontraseptiflerin kullanımı ağız içinde mukozal bölgelerde ve gingival(dişeti) dokularda değişiklik meydana getirmektedir.

Puberte (Ergenlik) Dönemi: Bu dönemde özellikle genç kızlarda gingivitis(dişeti iltihabı) dozunda ve sıklığında artış gözlenmektedir. Hormonal değişime bağlı olarak bakteri plağı ve içindeki mikroorganizmalara karşı verilen cevap değişmekte ve dişeti iltihabı tablosu izlenmektedir. Eğer diş fırçalama zayıf ise yoğun dişeti kanaması ve şiddetli enflamasyon gözlenir. Tedavisi; oral hijyen eğitimi, plak kontrolünün sağlanması ve varsa diş taşı temizliği ile mümkündür.

Menstrual (Adet) Dönemi: Çoğu kadında dişetlerinde ciddi bir değişiklik gözlenmez. Bununla beraber bazı bireylerde dişeti kanamasında artış ve ağız içinde aftlar gözlenebilir. Düzensiz adet gören kadınlarda dişeti iltihabı şiddeti ve dişeti kanamasında artış olabilir.

Bütün bu bulgular bakteriyel dental plak sonucu olduğu için bireyler ağız bakımı konusunda bilinçlendirilmelidir.

Oral kontraseptif kulanan bireylerin bazılarında dişeti enflamasyonunda artış gözlenebilmektedir. Bu bireylerde varsa diştaşı temizliği ve bakteriyel dental plağın uzaklaştırılması(temizlenmesi) önerilmektedir.

Menapoz Dönemi: Tükrük salgısındaki azalmaya bağlı olarak, tat duyusunda bozukluklar ve çürük miktarında artış gözlenebilir. Ağız mukozası ve dişetinin kalınlığındaki azalmaya bağlı olarak dişeti çekilmesinde artış gözlenebilir. Bu dönemde, osteoporoz miktarındaki yükselme dişeti hastalığının ilerleyiş hızı ve sıklığını arttırabilir.

Hamilelik: Bu dönemdeki olası diş kayıplarının direkt olarak hamilelikle ilgisi yoktur. Ancak hamilelik döneminde ağız asit seviyesi ve dolayısıyla bakteriyel ortam değişmektedir. Bu dönemdeki bulantı ve kusma problemleri mide asidinin ağız ortamında sık bulunmasına neden olur. Bu da diş çürüklerine eğilimi arttırabilir. Yanı sıra hamile bireyler bulantı problemi yüzünden ağız bakımını ihmal edebileceklerinden dişeti hastalıkları da görülebilmektedir. Bayan hastalara, planlanan gebelik öncesinde diş hekimi kontrolünden geçip, gebelikte sorun oluşturabilecek dişlerin tedavisinin önceden yapılması önerilmektedir.

Hamilelik dönemi 3 döneme ayrılmaktadır. İlk 3 aylık dönemde ve son 3 aylık dönemde genelde acil bir durum gerekmedikçe müdahale tercih edilmez. 2. dönem yani 3-6 ay arası müdahale için en güvenli dönemdir.

Hamilelik boyunca, özellikle bebeğin organlarının oluştuğu ilk üç ay içerisinde ilaç kullanımı önerilmez. Ancak ciddi ağrı veya enfeksiyon durumunda diş hekiminizin ve kadın doğum uzmanınızın birlikte karar vereceği ilaçları güvenle kullanabilirsiniz.